Lời nói đầu
Thực hiện Đề án phát triển hệ thống trường THPT chuyên giai đoạn 2010-2020, nhằm nâng cao chất lượng dạy học trong các trường THPT chuyên và phát triển chuyên môn cho giáo viên dạy các môn chuyên, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức biên soạn tài liệu “Hướng dẫn Thí nghiệm thực hành trường THPT chuyên môn Hóa học”.
Để đáp ứng yêu cầu đổi mới dạy học và thi chọn học sinh giỏi môn hóa học THPT, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã mời các cán bộ quản lý chỉ đạo dạy học, các giảng viên đại học và các nhà khoa học có nhiều thành tích trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi và nghiên cứu khoa học, giáo viên trực tiếp giảng dạy chương trình chuyên hóa học tham gia viết các bài thực hành. Nội dung các bài gồm các chủ đề sau:
Phần 1. Giới thiệu chung về thí nghiệm thực hành môn hóa học
Phần 2. Một số bài thí nghiệm thực hành môn hóa học
Gồm 10 bài, mỗi bài được viết theo cấu trúc
Mục đích thí nghiệm
Cơ sở lý thuyết
Dụng cụ, hóa chất thí nghiệm
Các bước tiến hành thí nghiệm
Một số lưu ý để thí nghiệm thực hiện thành công
Phân tích kết quả thí nghiệm và báo cáo
Câu hỏi kiểm tra và mở rộng
Mặc dù tài liệu được viết công phu, có qua đọc góp ý, thẩm định và biên tập nội dung nhưng không thể tránh khỏi còn có những sơ xuất nhất định. Các tác giả mong nhận được góp ý của quý thầy cô.
Trân trọng cám ơn.

MỤC LỤC
NỘI DUNG
TRANG

HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG TÀI LIỆU
Phần 1. Giới thiệu chung về thí nghiệm thực hành môn hóa học
A. MỘT SỐ ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH THÍ NGHIỆM
CÁC MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN
I. Vai trò của dạy học thực hành đối với học sinh trường THPT chuyên
II. Thực trạng thí nghiệm thực hành môn hóa học THPTvà các giải pháp cải tiến thực trạng
III. Những yêu cầu cần thiết cho việc dạy thực hành hóa học có hiệu quả
B. QUY TẮC LÀM VIỆC TRONG PHÒNG THÍ NGHIỆM HÓA HỌC
I. An toàn khi làm việc với axit và kiềm
II. Quy tắc làm việc với hóa chất thí nghiệm
C. CÁC CẢNH BÁO VỀ CÁC NGUY HIỂM CÓ THỂ GẶP
VÀ KHUYẾN CÁO VỀ AN TOÀN TRONG KHI LÀM THÍ NGHIỆM
1. Cảnh báo các nguy cơ đặc biệt (Kí hiệu R - Risk)
2. Khuyến cáo về an toàn (Kí hiệu S - Safety)
D. CÁC PHƯƠNG PHÁP XỬ LÍ CHẤT THẢI NGUY HẠI
E. MỘT SỐ KĨ NĂNG, THAO TÁC CƠ BẢN VỀ CHUẨN ĐỘ
TRONG THÍ NGHIỆM THỰC HÀNH HÓA HỌC
Phần 2. Một số bàithí nghiệm thực hành môn hóa học
BÀI 1. PHẢN ỨNG OXI HÓA – KHỬ
Thí nghiệm 1: Điều chế oxi trong phòng thí nghiệm
Thí nghiệm 2. Oxi tác dụng với kim loại và phi kim
Thí nghiệm 3. Phản ứng giữa một số kim loại Fe, Cu với H2SO4 loãng hoặc đặc, nóng và Phản ứng giữa kim loại Fe với dung dịch muối CuSO4.
Thí nghiệm 4. Phản ứng oxi hoá - khử ở nhiệt độ cao và nhờ môi trường.
Bài 2. TỐC ĐỘ PHẢN ỨNG – CÂN BẰNG HOÁ HỌC
Thí nghiệm 1. Các yếu tố ảnh hưởng đến tốc độ phản ứng
Thí nghiệm 2. Ảnh hưởng của nhiệt độ đến cân bằng hoá học
Bài 3. TÍNH CHẤT AXIT – BAZƠ CỦA MỘT SỐ CHẤT – CHUẨN ĐỘ AXIT – BAZƠ – CÂN BẰNG TẠO PHỨC TRONG DUNG DỊCH
Thí nghiệm 1. Xác định pH của một số dung dịch có cùng nồng độ 0,01M
Thí nghiệm 2. Chuẩn độ axit – bazơ, dùng chỉ thị quỳ tím, phenolphtalein, metyl da cam
Thí nghiệm 3. Sự tạo thành phức chất [Cu(NH3)4]2+ và sự phân hủy phức chất này bằng axit
Thí nghiệm 4. Sự tạo thành kết tủa AgCl (từ dung dịch AgNO3 và dung dịch HCl). Sự hòa tan kết tủa AgCl bằng dung dịch NH3
Bài 4. NGHIÊN CỨU TÍNH CHẤT HÓA HỌC CỦA ANDEHIT-XETON, AXIT CACBOXYLIC
Thí nghiệm 1: Phản ứng oxi hóa fomandehit bằng thuốc thử
Thí nghiệm 2: Tính chất hóa học đặc trưng của axeton
Thí nghiệm 3: Phản ứng este hóa
Thí nghiệm 4: Phản ứng điều chế CH3COOH từ CH3COONa
Bài 5. TÍNH CHẤT CỦA MỘT SỐ CHẤT HỮU CƠ
Thí nghiệm 1: Xác định chỉ số axit của chất béo
Thí nghiệm 2: Phản ứng của glucozơ với thuốc thử Tolen, Felinh, Benedict và nước brom
Thí nghiệm 3: Sự thủy phân của tinh bột
Thí nghiệm 4: Một số phản ứng màu của amino axit và protein
Bài 6.THỰC HÀNH TỰ CHỌN VỀ HÓA HỌC HỮU CƠ
Xác định hàm lượng axit axetylsalixylic (CH3COOC6H4COOH) có trong viên thuốc aspirin
Bài 7. PHÂN TÍCH ĐỊNH LƯỢNG