Vụ giáo dục trung học
Bộ giáo dục và đào tạo






Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức kĩ năng
Của chương trình giáo dục phổ thông
Môn hoá học lớp 11
Chương trình nâng cao








Hà nội - 2009


CHƯƠNG 1: SỰ ĐIỆN LI
Bài 1: SỰ ĐIỆN LI
A. Chuẩn kiến thức và kỹ năng
Kiến thức
Biết được khái niệm về sự điện li, chất điện li.
Hiểu được nguyên nhân tính dẫn điện của dung dịch chất điện li và cơ chế của quá trình điện li.
Kĩ năng
( Quan sát thí nghiệm, rút ra được kết luận về tính dẫn điện của dung dịch chất điện li.
( Phân biệt được chất điện li, chất không điện li.
B. Trọng tâm
( Bản chất tính dẫn điện của chất điện li (nguyên nhân và cơ chế đơn giản)
( Viết phương trình điện li của một số chất.
C. Hướng dẫn thực hiện
( Hình thành khái niệm chất điện li bằng thực nghiệm (có TN phản chứng về chất không điện li).
( Dựa vào kiến thức về dòng điện đã học trong Vật lí lớp 9 để thấy nguyên nhân dẫn điện của các chất điện li (phân biệt rõ phần tử nào tích điện dương, phần tử nào tích điện âm và trị số điện tích bằng bào nhiêu trong một phân tử chất điện li)
( Hình thành khái niệm chất điện li, phân biệt được chất điện li và chất không điện li từ thí nghiệm và giải thích được nguyên nhân tính dẫn điện (theo A-re-ni-ut ) là do trong dung dịch có các tiểu phân mang điện tích chuyển động tự do được gọi là các ion.
( Từ cấu tạo phân tử H2O có cấu tạo dạng góc và sự hình thành liên kết O-H trong phân tử để giải thích được phân tử H2O là phân tử có cực. Từ đó giải thích cơ chế của quá trình điện li của NaCl trong nước, quá trình điện li của HCl trong nước.
( Dùng phép mô phỏng để phân tích:
+ Cấu trúc lưỡng cực của phân tử nước
+ Cơ chế của sự điện li HCl, NaOH và NaCl trong nước.
( Viết phương trình điện li dựa vào bảng tính tan của các chất, những chất được kí hiệu “T” thì phương trình điện li sử dụng mũi tên một chiều ((), những chất được kí hiệu “K” thì không viết phương trình điện li hoặc nếu viết phương trình điện li thì sử dụng mũi tên hai chiều (
) để biểu diễn cân bằng điện li giữa một phần tan cân bằng với phần không tan.
( Luyện tập: + Nhận biết được chất điện li
+ Giải thích cơ chế sự điện li của axit, bazơ, muối tan...
Bài 2: PHÂN LOẠI CÁC CHẤT ĐIỆN LI
A. Chuẩn kiến thức và kỹ năng
Kiến thức
Hiểu được :
( Khái niệm về độ điện li, hằng số điện li.
( Chất điện li mạnh, chất điện li yếu và cân bằng điện li, ảnh hưởng của sự pha loãng đến độ điện li.
Kĩ năng
( Quan sát thí nghiệm để phân biệt được chất điện li mạnh, chất điện li yếu.
( Viết được phương trình điện li của chất điện li mạnh, chất điện li yếu.
( Giải được một số bài tập có nội dung liên quan.
B. Trọng tâm
( Phân biệt được chất điện li mạnh, yếu dựa vào độ điện li (()
( Áp dụng độ điện li (() trong cân bằng điện li
C. Hướng dẫn thực hiện
( Dùng TN để thấy mức độ mạnh, yếu của chất điện li. Từ thí nghiệm phân biệt được chất điện li mạnh, chất điện li yếu, hình thành khái niệm độ điện li, các chất khác nhau có độ điện li khác nhau. Độ điện li chỉ mức độ phân li ra ion của chất điện li trong dung dịch.
( Giới thiệu độ điện li (() và sử dụng để phân biệt chất điện li mạnh, yếu. Viết biểu thức tính độ điện li (.
( Dựa vào biểu thức tính độ điện li α xác định chất điện li mạnh(( = 1), chất điện li yếu (0 < ( <1). Quá trình điện li đạt đến trạng thái cân bằng gọi là cân bằng điện li.
( Chú ý: cân bằng điện li được thiết lập đối với chất điện li yếu nên cân bằng điện li và độ điện li có quan hệ mật thiết với nhau, những yếu tố ảnh hưởng đến độ điện li (như bản chất chất điện li, sự pha loãng...) cũng ảnh hưởng đến cân bằng điện li.
( Cân bằng điện li là cân bằng động cũng dịch chuyển theo nguyên lí Lơ Sa-tơ