CHUYÊN ĐỀ: ĐƠN CHẤT HALOGEN (4t)
I. Nội dung chuyên đề
- Cấu tạo nguyên tử và phân tử của các Hal
- Tính chất vật lí và trạng thái tự nhiên của các hal
- Tính chất hóa học của các hal
- Ứng dụng và phương pháp điều chế các hal
II. Tổ chức dạy học chuyên đề
1. Mục tiêu
+ Kiến thức
HS nêu được:
- Đặc điểm cấu tạo lớp e ngoài cùng của nguyên tử và cấu tạo phân tử của đơn chất hal
- Tính chất vật lí, trạng thái tự nhiên, ứng dụng của các hal
- Phương pháp điều chế các hal trong phòng thí nghiệm và trong công nghiệp
HS giải thích được:
- Các nguyên tố hal có tính oxi hóa mạnh
- Tính oxi hóa giảm dần từ Flo đến Iot
- Flo chỉ thể hiện tính oxi hóa
- Clo, Brom, Iot còn thể hiện tính khử
+ Kĩ năng
- Dự đoán, kiểm tra và kết luận được tính chất cơ bản của hal
- Quan sát các thí nghiệm hoặc hình ảnh thí nghiệm rút ra nhận xét về tính chất của các hal
- Viết các pthh minh họa tính chất hóa học và điều chế hal
- So sánh tính chất của các hal. Viết pthh chứng minh
- Vận dụng kiến thức giải các bài tập nhận biết và điều chế đơn chất hal, giải một số bài tập thực tiễn, bài tập tính toán
- Vận dụng kiến thức giải thích được một số hiện tượng trong thực tiễn
+Thái độ
- Giáo dục đức tính cẩn thận chính xác khi sử dụng hóa chất, tiến hành thí nghiệm
- Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường
+ Định hướng các năng lực hình thành
- Năng lực giải quyết các vấn đề
- Năng lực hợp tác
- Năng lực tính toán hóa học
- Năng lực sử dụng ngôn ngữ hóa học
- Năng lực thực hành hóa học
- Năng lực vận dụng kiến thức hóa học vào cuộc sống
2. Phương pháp
- Phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề
- Phương pháp dạy học hợp tác
- Phương pháp trực quan
- Phương pháp đàm thoại
- Phương pháp dạy học theo dự án
- Phương pháp sử dụng câu hỏi bài tập
3. Chuẩn bị của GV và HS
+ Chuẩn bị của giáo viên
- Bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học, dụng cụ hóa chất để học sinh tiến hành thí nghiệm theo nhóm
- Hóa chất: bình khí Clo, nước Clo, nước cất, dây Fe, dây Cu, I2, dd KI, dd KBr, nước Brom, hồ tinh bột, benzen
- Dụng cụ: đèn cồn, kẹp gỗ, diêm tiêu, bình tia, bìa các tông, giấy màu, giá sắt, giá ống nghiệm, bông, chén sứ, chậu thủy tinh, ống nhỏ giọt
- Các thí nghiệm:
Clo tác dụng với Al, Fe, Cu
Clo tác dụng với H2
Điều chế Clo trong phòng thí nghiệm
Brom tác dụng với Al
So sánh mức độ hoạt động của các hal
Sự thăng hoa của Iot
Iot tác dụng với Al
- Mô phỏng sơ đồ sản xuất NaOH và khí Clo, H2 trong công nghiệp
- Các hình ảnh về trạng thái tự nhiên, ứng dụng của hal; bệnh nhân mắc bệnh bướu cổ, cách phòng bệnh bướu cổ, cách sử dụng các sản phẩm có chứa Iot hiệu quả nhất
- Các hình ảnh và sơ đồ xử lí nước bằng khí Clo của các nhà máy nước
- Máy tính và máy chiếu
+Chuẩn bị của học sinh
- Ôn lại các phản ứng của Cl2 trong chương trình THCS
- Đọc trước nội dung của chuyên đề trong SGK
- Tìm kiếm kiến thức liên quan đến chuyên đề
- Tìm kiếm các hiện tượng thực tế liên quan đến các nguyên tố hal
4. Các hoạt động dạy học
Hoạt động 1: Cấu tạo nguyên tử và phân tử của hal
+ Giáo viên yêu cầu học sinh quan sát bảng tuần hoàn và cho biết:
- Nhóm hal gồm những nguyên tố nào?
- Chúng thuộc nhóm nào, ở vị trí nào trong các chu kì?
+ Giáo viên nhận xét và bổ sung về nguyên tố Atatin không gặp trong tự nhiên, nó được điều chế nhân tạo nên xét chủ yếu trong nhóm các nguyên tố phóng xạ.
+ Giáo viên yêu cầu học sinh:
- Dựa vào số thứ tự của các nguyên tố hal để viết cấu hình electron nguyên tử của các nguyên tố hal và nhận xét đặc điểm lớp electron ngoài cùng của chúng
- Dự đoán tính chất hóa học cơ bản của các nguyên tố hal
+ GV nêu vấn đề vì sao các nguyên tử của nguyên tố hal không tồn tại ở dạng nguyên tử riêng rẽ mà lại liên kết với nhau tạo thành phân tử X2?
+ GV yêu cầu học sinh:
- Viết sơ đồ hình thành phân