ĐẠI CƯƠNG HÓA HỮU CƠ


1. ĐỐI TƯỢNG CỦA HÓA HỌC HỮU CƠ là các hợp chất hữu cơ
2. HỢP CHẤT HỮU CƠ là hợp chất của C ( trừ CO, CO2, H2CO3, muối cacbonat,CN-) CH4, C2H4, C2H2, C6H6, (hidrocacbon); C2H5OH, CH3COOH ( dẫn xuất của hiđrôcacbon)
3. ĐẶC ĐIỂM CHUNG của hợp chất hữu cơ
THÀNH PHẦN NGUYÊN TỐ nhất thiết phải có C, thường có H, hay gặp O, N, đến halogen, S, P …
LIÊN KẾT HOÁ HỌC chủ yếu lk cộng hoá trị.
CÁC HỢP CHẤT HỮU CƠthường dễ bay hơi ít bền đối với nhiệt và dễ cháy hơn hợp chất vô cơ.
CÁC PHẢN ỨNG CỦA HỢP CHẤT HỮU CƠ thường chậm và không hoàn toàn theo một hướng nhất định.
4. PHÂN LOẠI HỢP CHẤT HỮU CƠ 2 loại lớn làHIDROCACBON và DẪN XUẤT CỦA HIDROCACBON.
HIDROCACBON do 2 nguyên tố C, H tạo nên gồm Hiđrocacbon no (CH4, C2H6…), Hiđrocacbon chưa no (C2H4, C2H2…); Hiđrocacbon thơm (C6H6, C7H8…)
DẪN XUẤT CỦA HIDROCACBON ngoài C, H còn có những nguyên tố khác O, N, Cl, S… như C2H5OH, HCHO, CH3COOH…những nhóm -OH, -CHO, -COOH, -NH2 gọi là những nhóm chức quyết định TCHH của hợp chất hữu cơ.
5. PHÂN BIỆT CÁC CÔNG THỨC
CÔNG THỨC TỔNG QUÁT CxHyOzNt cho biết số nguyên tố trong phân tử hợp chất hữu cơ.
CÔNG THỨC THỰC NGHIỆM: ( CH2O)n (n : số nguyên dương) cho biết tỉ lệ số nguyên tử trong phân tử n1.
CÔNG THỨC ĐƠN GIẢN NHẤT CH2O bỏ n  CT thực nghiệm CT đơn giản nhất
CÔNG THỨC PHÂN TỬ C2H6O cho biết số nguyên tố, số nguyên tử trong phân tử, tính được M.
CÔNG THỨC CẤU TẠO ngoài ý nghĩa giống công thức phân tử còn cho biết liên kết giữa các nguyên tử từ đó cho biết tính chất hóa học của hợp chất hữu cơ
CÔNG THỨC TỔNG QUÁT CỦA HYĐRÔCACBON
CxHy hoặc CnH2n+2-2k (trong đó k làđộ bất bão hòa(*) của phân tử, k(0 nguyên)
Khi có cùng công thức tổng quát thì chưa thể kết luận cùng dãy đồng đẳng nhưng cùng dãy đồng đẳng thì có cùng công thức tổng quát
y
2x + 2 ( vì y = 2x+2 –2k mà k ( 0 ).
Số nguyên tử H luôn là số chẵn, y ( 2; khối lượng của hyđrôcacbon luôn là số chẵn.
Số liên kết ( trong mạch C (k) luôn nhỏ hơn hoặc băøng số nguyên tử C (x) trong hyđrocacbon đó k
x
CÔNG THỨC TỔNG QUÁT CỦA CÁC HỢP CHẤT HỮU CƠ CÓ NHÓM CHỨC
Hợp chất có nhóm chức có thể coi là dẫn xuất của hyđrôcacbon, khi thay thế một hoặc nhiều nguyên tử H trong phân tử hyđrôcacbon bằng nhóm chức.
(*)ĐỌÂ BẤT BÃO HÒA CỦA PHÂN TỬ
Độ bất bão hoà (ký hiệu ( ) là đại lượng cho biết tổng số liên kết ( và số vòng có trong phân tử chất hữu cơ, (( 0, nguyên.
Benzen có 1 vòng và 3 kiên kết (, nên ( = 4
Axit acrylic CH2=CH-COOH ( = 2 vì có 1 kiên kết ( ở mạch cacbon và 1 kiên kết ( ở nhóm chức.
CÔNG THỨC TÍNH ĐỘ BẤT BÃO HOÀ
2( = 2S4 + 2 + S3 - S1
Trong đó S4 , S3 , S1 lần lượt là số nguyên tửû nguyên tố có hoá trị tương ứng bằng IV, III, I.
Chú ý
Số nguyên tử nguyên tố hoá trị II không ảnh hưởng tới độ bất bão hoà.
Trong hợp chất hữu cơ, các nguyên tố từ nhóm IV trở đi, có hoá trị= 8– (số thứ tự nhóm).
Độ bất bão hoà không chính xác khi phân tử có chứa đồng thời oxy (từ 2 nguyên tử trở lên) và nitơ. Viết đồng phân của C2H7O2N.
ỨNG DỤNG ĐỘ BẤT BÃO HOÀ – MỘT SỐ THÍ DỤ GIẢI MẪU.
Thí dụ 1Viết các đồng phân có thể có của hợp chất có CTPT C3H4O2.
Thí dụ 2Cho hợp chất hữu cơ B có công thức phân tử CxHyO2. Tìm điều kiện của x, y để B là hợp chất no, mạch hở.
NHẬN XÉT NHANH QUA SỐ MOL NƯỚC VÀ CACBONIC
Nếu số mol H2O = số mol CO2(( = 1 (ngược lại).
Nếu số mol H2O ( số mol CO2(( = 0 (ngược lại) suy ra

Nếu số mol H2O ( số mol CO2((( 1 (và ngược lại)
Nếu số mol H2O ( số mol CO2 và
((= 2 (và ngược lại).
6. PHÂN TÍCH NGUYÊN TỐ chuyển các nguyên tố trong chất hữu cơ thành các chất vô cơ, từ đó định tính và định lượng.

7. THIẾT LẬP CÔNG THỨC PHÂN TỬ CHẤT A có dạng CxHyOzNt
CÁCH 1

CÁCH 2