NĂNG KHIẾU HOÁ HỌC,
NHỮNG PHẨM CHẤT VÀ NĂNG LỰC
QUAN TRỌNG NHẤT
CỦA MỘT HỌC SINH GIỎI HOÁ HỌC

1. Năng khiếu Hóa học:
Trong thực tế có nhiều học sinh làm các bài thi Hoá học trong kỳ thi vào Đại học rất hiệu quả, điểm gần như tuyệt đối không phải chỉ ở một trường Đại học mà ở cả ba, bốn trường Đại học với các đề thi khác nhau. Như vậy cũng có nghĩa đó là những học sinh giỏi môn Hoá học, nhưng cũng chính những học sinh đó trong thành phần đội tuyển thi học sinh giỏi lớp 12 Quốc gia (của thành phố) lại không được điểm cao, giải cao. Thậm chí nếu vào đội tuyển OLIMPIC Quốc tế thì khi thi cũng không được giải cao (chỉ được bằng khen). Vấn đề không phải là mức độ, khối lượng kiến thức, mà chính là ở cái mà ta thường gọi là năng khiếu Hoá học .
Vậy năng khiếu Hoá học là gì ? Vấn đề này một đôi lần đã được đưa ra tham khảo ý kiến nhưng chưa có một hội nghị nào bàn cụ thể và kết luận thống nhất về nó! Theo chúng tôi, năng khiếu Hoá học bao gồm 2 mặt tích cực chủ yếu là:
* Khả năng tư duy Toán học
* Khả năng quan sát, nhận thức và nhận xét các hiện tượng tự nhiên, lĩnh hội và vận dụng tốt các khái niệm, định luật hoá học.

1.1. Học sinh có khả năng tư duy Toán học tốt nhưng không có khả năng quan sát, nhận thức các hiện tượng tự nhiên:
thì không thể có niềm say mê Hóa học dẫn đến học môn Hóa theo cách thức phiến diện, công thức và Toán hóa các sự việc, hiện tượng của Hóa học.
Ví dụ 1: Hỗn hợp gồm Mg và Fe2O3 nặng 20gam tan hết trong dung dịch H2SO4 loãng, dư thoát ra Vlít H2 (đktc) và nhận được dung dịch B. Thêm dung dịch NaOH dư vào dung dịch B và lọc kết tủa tách ra nung trong không khí đến lượng không đổi cân nặng 28gam. Viết phương trình phản ứng, tínhV và % lượng hỗn hợp. (Cần kiểm tra học sinh phản ứng khử Fe3+ thành Fe2+)
( Sau khi viết phương trình phản ứng, ta nhận xét: Mg + O Mg O
Suy ra: Fe2O3 Fe2O3
Lượng oxi đã kết hợp với Mg bằng 28 - 20 = 8( gam) hay 0,05 mol
( V= 1,12 ( dm3) và lượng Mg bằng (8: 16)x 24 = 12 (gam) chiếm 60%
Ví dụ 2: Một hỗn hợp gồm Rượu no đơn chức và andehit no đơn chức có khối lượng 5,04 gam bị đốt cháy hoàn toàn. Sản phẩm cháy chia đôi, một nửa cho đi qua CaO dư thấy lượng CaO tăng 7,8 gam, nửa còn lại cho đi qua P2O5 dư thấy lượng P2O5 tăng 2,52 gam. Hãy xác định công thức mỗi chất và thành phần hỗn hợp.
( Cách giải chung mà các học sinh có đặc điểm này đều làm là đặt ẩn, lập hệ phương trình để giải:
CnH2n+2O + O2
n CO2 + (n+1) H2O
CmH2mO + O2
m CO2 + m H2O
( Nửa thứ nhất: CaO + CO2 ( CaCO3 và CaO + H2O ( Ca(OH)2
( Nửa thứ hai: P2O5 + 3H2O ( 2H3PO4.
Tính được H2O bằng 2,52( 2 = 5,04 gam (0,28 mol)
CO2 bằng (7,8 – 2,52) ( 2 = 10,56 gam (0,24 mol)
Ta