TÀI LIỆU ÔN THI THPT QUỐC GIA
MÔN: HÓA HỌC 11
( Tài liệu lưu hành nội bộ)




















PHẦN I. TÓM TẮT LÝ THUYẾT VÀ CÁC DẠNG
BÀI TẬP CƠ BẢN

CHUYÊN ĐỀ: SỰ ĐIỆN LI


A. TÓM TẮT LÝ THUYẾT:
1. SỰ ĐIỆN LI
- Sự điện li: là quá trình phân li các chất ra ion dưới tác dụng của nước hoặc khi nóng chảy.
- Chất điện li: là chất khi tan trong nước hoặc nóng chảy phân li ra ion. Gồm: axít, bazơ, muối.
- Dung dịch chất điện li dẫn điện tốt vì trong dung dịch tồn tại các phần tử mang điện (ion). Dung dịch càng nhiều ion, khả năng dẫn điện càng tốt.
2. PHÂN LOẠI CHẤT ĐIỆN LI

CHẤT ĐIỆN LI MẠNH
CHẤT ĐIỆN LI YẾU

Định nghĩa
Là chất khi tan trong nước, các phân tử hòa tan phân li ra hoàn toàn thành ion.
Là chất khi tan trong nước, các phân tử hòa tan phân li một phần thành ion.

Gồm
- axit mạnh: HCl, H2SO4, HNO3, HClO4...
- bazơ mạnh: NaOH, Ba(OH)2...
- hầu hết các muối: NaCl, Cu(NO3)2, AgCl...
- axit yếu: HF, H2S, HClO, H2SO3...
- bazo yếu: NH3, Mg(OH)2. Bi(OH)3...
- một số muối: HgCl2, Hg(CN)2...

Chú ý
Quá trình điện li 1 chiều
- Cân bằng điện li là cân bằng động, tuân theo nguyên li Lechatelier.
- Nước là chất điện li rất yếu

- Đối với chất điện li yếu: nồng độ dd càng nhỏ, điện li càng mạnh
3. AXÍT , BAZƠ VAØ MUOÁI
3.1: Định nghĩa theo A-rê-ni-ut
- Axit là chất khi tan trong nước phân li ra cation H+
- Bazơ là chất khi tan trong nước phân li ra anion OH-
3.2: Hidroxyt lưỡng tính : là hiroxít khi tan trong nước vừa có thể phân li như axit vừa có thể phân li như bazơ.
- Các hidroxit lưỡng tính thường gặp :Zn(OH)2,Al(OH)3,Pb(OH)2 ,Sn(OH)2
- Chúng điều ít tan trong nước và có lực axit bazơ yếu.
Ví dụ : Zn(OH)2 có 2 kiểu phân li tùy điều kiện:
Phân li kiểu bazơ:
Zn(OH)2 /Zn2+ + 2OH-
Phân ly kiểu axit :
Zn(OH)2 /ZnO22- + 2H+
Có thể viết Zn(OH)2 dưới dạng H2ZnO2
3.3: Muối : là hợp chất khi tan trong nước phân li ra cation kim loại (hoặc cation NH4+) và anion gốc axit.
+ Muối axit là muối mà anion gốc axit còn có khả năng phân li ra ion H+
Ví dụ : KHSO4 , NaHCO3 , NaH2PO4…
+ Muối trung hòa: là muối mà anion gốc axit không còn khả năng phân li ra ion H+
Ví dụ : NaCl , (NH4)2SO4…
( Chú ý : Nếu anion gốc axít còn hidro có tính axit, thì gốc này tiếp
tục phân li yếu ra ion H+.
4. pH − CHẤT CHỈ THỊ AXIT BAZƠ
Ở 25 °C: Kw = [ H+].[OH= 10^ -14 (Kw chỉ phụ thuộc vào nhiệt độ)
pH = -lg[H+] ; pOH = -lg[OH-]
pH + pOH = 14
5. MUỐI VÀ SỰ THỦY PHÂN CỦA MUỐI
- Phân loại:
+ Muối trung hòa: Gốc axit không còn H có khả năng phân li ra H+ ( NaCl, NH4NO3, CH3COONa, Na2HPO3, NaH2PO2...)
+ Muối axit: Gốc axit còn H có khả năng phân li ra H+. ( NaHCO3, KHSO4, NaH2PO3...)
- Sự thủy phân của muối:
Muối trung hòa tạo bởi
Phần thủy phân
Môi trường dd
pH

Amạnh + Bmạnh
Không
Trung tính
= 7

Amạnh + B yếu
Gốc bazơ
Axit
< 7

A + Bmạnh
Gốc axit
Bazơ
> 7

A yếu + B yếu
Gốc axit và gốc bazơ
Tùy trường hợp

6. PHẢN ỨNG TRAO ĐỔI ION
- Phản ứng xảy ra trong dd các chất điện li là phản ứng giữa các ion.
- Điều kiện: Phản ứng trao đổi ion trong dd các chất điện li chỉ xảy ra khi